Đã bao giờ bạn đi qua một bờ sông ngập đầy rác, hay mở vòi nước vào buổi sáng và tự hỏi: giọt nước trong lành này đã tới tay mình như thế nào? Có phải mọi người đều được hưởng nguồn nước sạch giống mình chăng? Trong nhịp sống hối hả, chúng ta dễ cảm thấy yêu thương là một điều gì đó phức tạp và xa xôi. Nhưng Phụng vụ Lời Chúa Chúa nhật XXIII Thường niên nhắn với các tín hữu qua lời thánh Phaolô: “Yêu thương là không làm hại đồng loại” (Rm 13,10). Đôi khi, tình yêu thương con người đơn giản chỉ bắt đầu từ việc biết trân trọng và giữ gìn nguồn sống mà Thiên Chúa trao ban cho mọi người.
Vì sao phải sống yêu thương?
Câu trả lời nằm ngay nơi bản chất của Thiên Chúa: Thiên Chúa là tình yêu (x. 1 Ga 4,8). Con người, được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa (x. St 1,27), được mời gọi sống tình yêu và trở nên dấu chỉ tình yêu của Người giữa thế giới. Vì thế, sống yêu thương là ơn gọi cốt yếu của con người. Thế nhưng, không phải ai cũng biết yêu thương đúng cách. Có người biết nghĩ cho người khác, sống cho đi và hy sinh chính mình; ngược lại, có người chỉ vun vén và bảo vệ bản thân, bất chấp sự sống của người xung quanh.
Dừng lại một chút để suy ngẫm, ta thấy lời dạy của thánh Phaolô chạm trực tiếp vào cách ta đối xử với môi trường sống mỗi ngày, trong đó có cách ta đối xử với nguồn nước.
Nguồn nước – một nguồn sống dành cho mọi người
Cùng với không khí, nước là nguồn sống căn bản của con người. Nước nuôi dưỡng sự sống, gột rửa bụi bẩn và duy trì cả một hệ sinh thái. Thế nhưng, sự ích kỷ và vô cảm đang biến những dòng sông, mạch nước ngầm thành nơi hứng chịu rác thải và chất độc. Khi người ta tiện tay ném một túi nilon, đổ đồ ăn thừa xuống cống rãnh; khi các công ty chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua trách nhiệm đối với môi trường, xả thải độc hại xuống sông, biển hay làm ô nhiễm mạch nước ngầm, những hành động ấy không chỉ gây tổn thương cho thiên nhiên, mà còn ảnh hưởng đến sự sống của những người khác, và của muôn loài. Điều này dẫn tới môi trường sống của các sinh vật biển bị đe dọa, hệ sinh thái bị tổn thương, và cuối cùng, chính con người phải đối mặt với nguy cơ từ những nguồn nước bị nhiễm bẩn, nhiễm độc mà mình đã góp phần gây ra.
Bài học yêu thương nơi Thập giá
Cách thức để sống yêu thương, như lời Thánh Phaolô, không dừng lại ở việc “yêu thương là không làm hại người đồng loại” (Rm 13, 10). Đức Kitô còn dạy nhân loại một bài học lớn lao hơn, được thể hiện bằng chính Thập giá của Người (x. Pl 2,8): yêu là hy sinh tính mạng vì bạn hữu mình (x. Ga 15,13), là chết đi cho người mình yêu, để họ được sống và sống dồi dào (x. Ga 10,10). Ngài chấp nhận chết đi để con người được sống trọn vẹn. Yêu thương theo gương Đức Giêsu, vì thế, không chỉ là tránh gây hại, mà là chủ động giữ gìn và bảo vệ nguồn sống cho người khác, dù điều đó đôi khi đòi hỏi ta phải bước ra khỏi sự thoải mái của bản thân.
Trách nhiệm của người Kitô hữu
Nhận ra ý nghĩa đó, người Kitô hữu được mời gọi kiến tạo sự sống sung mãn cho người khác qua việc chăm sóc nguồn nước và môi trường sống. Yêu thương như Thiên Chúa là biết giữ gìn và bảo vệ nguồn sống, không chỉ cho mình mà còn cho tha nhân. Điều đó bắt đầu từ những hành động rất căn bản: phân loại rác, không xả rác bừa bãi ra cống rãnh, sông suối, sử dụng nước tiết kiệm, và sẵn sàng cộng tác vào các hoạt động xã hội về bảo vệ môi trường.
Đi xa hơn nữa là biết lên tiếng khi sự sống của người khác bị đe dọa bởi những hành vi gây ô nhiễm môi trường nước. Điều này quả thực không dễ dàng, vì đôi khi nó đụng chạm đến lợi ích riêng và đòi hỏi chúng ta phải bước ra khỏi sự tiện lợi của bản thân. Nhưng tình yêu Đức Kitô không phải là một tình yêu đứng ngoài cuộc. Tình yêu ấy mời gọi chúng ta biết quan tâm, biết hy sinh và biết bảo vệ sự sống.
Sau cùng, chỉ có Thiên Chúa mới có thể đổi mới lòng người và canh tân lại trái đất này. Bởi đó, ngoài những hành động cụ thể, người Kitô hữu được mời gọi hòa chung nhịp đập với Giáo hội, hiệp ý cầu nguyện cùng Đức Thánh Cha trong tháng 9 này cho việc chăm sóc Ngôi nhà chung và nguồn nước.
Lời cầu nguyện dâng lên tuy nhỏ bé, nhưng cũng là một hành động của tình yêu. Khi biết cầu nguyện, biết thay đổi những thói quen nhỏ bé và biết dấn thân để bảo vệ sự sống, chúng ta đang từng bước vẽ lại tình yêu của Đức Kitô giữa lòng thế giới hôm nay.
“Lạy Chúa, xin cho sự quan tâm của chúng con đối với nguồn nước
trở thành dấu chỉ tình yêu dành cho Đấng Tạo Hóa
và sự dấn thân bảo vệ sự sống của những người nghèo nhất;
đồng thời, giúp giáo dục các thế hệ trẻ
biết trân quý và bảo vệ các nguồn tài nguyên của Trái Đất.
Amen.” (ĐTC Phanxicô)
Têrêsa Kiều Anh, SSS
