Bài viết giới thiệu hành trình đức tin của Thánh Maria Mađalêna, từ một người được chữa lành trở thành chứng nhân đầu tiên của Đấng Phục Sinh, cho thấy tình yêu và ân sủng của Thiên Chúa luôn có sức biến đổi con người.
Thánh nữ Maria Mađalêna xuất hiện trong các sách Tin Mừng hầu như không có quá khứ. Maria, được gọi là Mađalêna – tức là người đến từ Magdala, một thành phố bên bờ tây hồ Tibêria. Luca chỉ ghi vắn tắt: “bảy quỷ đã ra khỏi bà” (Lc 8,2). Không thêm gì nữa. Không nói đến lỗi lầm, cũng chẳng kể lại câu chuyện đời bà. Chính sự im lặng ấy của Kinh Thánh lại trở nên đầy ý nghĩa: Thiên Chúa không dừng lại ở những vết thương xưa cũ của chúng ta. Ngài nhìn vào điều mà ân sủng có thể biến đổi trong một cuộc đời.
Suốt một thời gian dài, bà thường bị nhầm lẫn với người phụ nữ tội lỗi vô danh trong Luca chương 7 hoặc với Maria ở Bêtania. Nhưng Giáo hội đương đại – từ Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II cho đến Đức Phanxicô đã phục hồi cho bà chính căn tính riêng: một người phụ nữ được chữa lành, trung tín, được sai đi. Một môn đệ thực thụ.
Được chữa lành, nâng dậy, và bùng cháy.
Maria Mađalêna là một trong những người phụ nữ đã theo Chúa Giêsu và phục vụ Người bằng tài sản của mình (Lc 8,3). Bà không ẩn mình trong bóng tối : Bà đi với Chúa, lắng nghe, yêu mến và theo Ngài. Tin Mừng cho thấy Maria Mađalêna đã im lặng đứng dưới chân thánh giá cùng với Đức Maria, mẹ Người. Trong khi gần như tất cả các tông đồ đều chạy chốn, thì bà đã ở lại. Bà không chốn chạy cái chết, bởi vì bà không thể chối bỏ nỗi thống khổ của chính mình.
Maria Mađalêna là người phụ nữ được « biến hình ». Không phải bởi sự xuất thần, nhưng bởi lòng biết ơn. Được chữa lành, bà yêu với sự quá mức. Bà không giữ lại điều gì. Có lẽ theo Gioan chương 12, chính bà đã đập bể một bình dầu thơm tinh khiết để xức chân Đức Kitô. Một tình yêu cho đi tất cả.
Buổi sáng của một thế giới mới:
Ngày Phục sinh, bà đến mộ khi trời còn tối. Bà không tìm vinh quang, bà tìm một thân xác. Bà khóc. Bà nghĩ rằng bà đã mất tất cả. Nhưng ai đó đã gọi bà: “Maria!” (Ga 20, 16) Và chính tên này được Đấng Phục Sinh thốt lên đã mở ra một thế giới. Bà nhận ra Người. Bà muốn giữ lấy Người. Nhưng Chúa Giêsu nói: “ Đừng giữ thầy lại. Hãy đi gặp anh em thầy” (Ga 20,17)
Người trao cho bà sứ mạng loan báo đầu tiên về sự Phục Sinh. Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên mang Tin Mừng về sự sống mạnh hơn sự chết. Giáo hội sẽ gọi bà: Tông đồ của các Tông đồ (Apostola Apostolorum).
Một biểu tượng ngôn sứ cho Giáo hội
Maria Mađalêna là hiện thân của một Giáo hội biết yêu thương, tìm kiếm và loan báo. Bà là biểu tượng của trái tim con người được cứu độ nhờ ân sủng. Vị trí của bà trong Tin Mừng thật lớn lao: môn đệ, chứng nhân, người được sai đi. Qua bà, Thiên Chúa nâng phụ nữ vào trung tâm của sứ mạng. Năm 2016, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nâng lễ Thánh Maria Mađalêna lên hàng lễ kính, ngang hàng với các Tông đồ. Đây không phải là một chi tiết nhỏ, nhưng là một sự công nhận mang tính thần học.
Bà cũng là hình tượng của những ai tìm kiếm Thiên Chúa trong đêm tối, của những người khóc thương quá khứ, của những tâm hồn khao khát được gặp một lần nữa Đấng mà họ yêu mến. Bà nói với mọi trái tim bị tổn thương, tan nát và bừng cháy khát vọng.
Trong vườn: Êden mới
Gioan đặt cuộc gặp gỡ trong khu vườn. Đó không phải là một sự tình cờ. Khu vườn đầu tiên, trong sách Sáng thế, đã chứng kiến sự đổ vỡ giữa Thiên Chúa và con người. Khu vườn này trở thành nơi khởi đầu lại. Maria Mađalêna là Evà mới, người đang khóc nhưng lại nghe một lần nữa tiếng nói của Thiên Chúa. Bà là chứng nhân đầu tiên của một thế giới mới. Qua bà, nhân loại tìm lại được Tên của mình, Khuôn mặt của mình, và Niềm hy vọng của mình.
Một sự hiện diện trong ký ức huyền nhiệm.
Truyền thống kể rằng bà đã kết thúc những ngày cuối đời trong hang động Sainte-Baume, trong dãy núi Provence. Ở đó, trong cô tịch và cầu nguyện, bà đã sống trong chiêm niệm, được nuôi dưỡng bởi Thánh Thể, và được thiêu đốt bởi ký ức về Đấng mà bà đã thấy sống lại.
Thánh Bernard de Clairvaux, Grêgôriô Cả, và nhiều vị Giáo phụ khác đã tôn vinh bà. Các nhà thần bí nhìn thấy nơi bà hình ảnh người hiền thê trong Diễm Ca, linh hồn bị đâm thâu, chỉ có thể yêu một Đấng duy nhất. Bà khơi nguồn đức tin cho những ai không ngừng tìm kiếm Đức Kitô đã mất giữa những đổ nát của cuộc đời hay trong những buổi sáng còn u tối.
Maria Mađalêna hôm nay.
Bà là chị của chúng ta khi chúng ta sa ngã. Là tấm gương soi khi ta than khóc. Là người dẫn đường khi chúng ta vẫn kiên trì yêu, ngay cả trong đêm tối đức tin. Bà nhắc chúng ta rằng Thiên Chúa không chọn những kẻ hoàn hảo, nhưng chọn những ai sẵn sàng để được nâng dậy. Bà là tiếng nói cất lên: “Dù mọi sự có vẻ như đã chết, hãy tiếp tục chờ đợi: bình minh sẽ đến.”
Lời cầu nguyện cùng Thánh Maria Mađalêna
Lạy Thánh Maria Mađalêna,
Người đã được chữa lành, bừng cháy và trung tín, Người đã biết yêu cho đến tận nơi mộ phần.
Và biết chờ đợi, ngay cả khi chưa hiểu.
Xin cho chúng con ánh nhìn biết tìm kiếm Chúa Giêsu trong đêm tối,
Xin cho chúng con Đức tin kiên trì khi mọi sự dường như trống rỗng,
Và tình yêu không bao giờ chịu khuất phục.
Xin dạy chúng con sự dịu dàng can đảm,
Và ban cho chúng con nhận ra Đấng Phục Sinh Khi Người cất tiếng gọi tên chúng con. Amen.
NHỮNG CÂU HỎI CỦA NGÀY HÔM NAY TỪ CÂU CHUYỆN CỦA THÁNH MARIA MAĐALÊNA:
Tại sao Chúa Giêsu đã chọn Maria Mađalêna để loan báo sự Phục Sinh?
Bởi vì Tin Mừng đảo ngược mọi lô-gích của loài người. Chúa Giêsu ủy thác lời loan báo trọng đại nhất trong lịch sử cho một người phụ nữ, từng bị thương tổn, nay bừng cháy tình yêu. Đó là một chọn lựa mang tính ngôn sứ: Thiên Chúa chọn những tâm hồn biết yêu, chứ không phải những kẻ được thế gian coi trọng. Như thế, bà trở thành biểu tượng của Giáo hội – Giáo hội biết đón nhận, tin tưởng và loan báo.
Maria Mađalêna có phải là một gái điếm không?
Không sách Tin Mừng nào khẳng định điều đó. Sự gán ghép này xuất phát từ những nhầm lẫn xưa kia giữa nhiều phụ nữ khác nhau. Ngày nay, Giáo hội không còn gọi bà như thế nữa. Bà là “Maria quê ở Magdala”, người đã được giải thoát khỏi bảy quỷ, môn đệ của Đức Kitô. Sức mạnh chứng tá của bà đến từ sự biến đổi tận căn được thực hiện nhờ ân sủng, chứ không phải từ quá khứ bị gán ghép.
Tại sao Giáo hội gọi bà là “Tông đồ của các Tông đồ”?
Bởi vì Chúa Giêsu đã trao cho bà sứ mạng loan báo cho các môn đệ về sự Phục Sinh của Người. Như thế, về mặt lịch sử, bà là người đầu tiên công bố chiến thắng của Đức Kitô hằng sống. Danh hiệu này, vốn đã được dùng từ những thế kỷ đầu (đặc biệt nơi Hippolytô thành Rôma), nhấn mạnh vai trò độc nhất của bà trong buổi khai sinh của Giáo hội.
Từ năm 2016, lễ nhớ phụng vụ Thánh Maria Mađalêna đã được Đức Giáo hoàng Phanxicô nâng lên hàng lễ kính, để ghi nhận sứ mạng Tin Mừng của bà. Như thế, bà được tôn vinh trong lịch phụng vụ ngang hàng với các tông đồ nam. Quyết định mang tính thần học này tái khẳng định tầm quan trọng về chứng tá của bà đối với toàn thể Giáo hội.
Thánh Maria Mađalêna nói gì với các tín hữu hôm nay?
Bà là khuôn mặt của những ai sa ngã rồi lại đứng lên, của những ai tìm kiếm Thiên Chúa trong đêm tối, của những người yêu thương không mong đáp trả, không có gì chắc chắn, nhưng với một lòng trung tín tinh tuyền. Bà dạy chúng ta rằng lịch sử không bao giờ kết thúc, ngay cả khi mọi sự tưởng chừng như đã sụp đổ.
Có thể xem Thánh Maria Mađalêna như một nhân vật huyền bí không?
Có. Các Giáo phụ và các nhà thần bí Kitô giáo thường gắn bà với hình ảnh người hiền thê trong sách Diễm Ca, với linh hồn đang tìm kiếm Đấng mình yêu. Bà hiện thân cho sự chiêm niệm, sự dịu dàng, cho sự kết hợp của con tim với Thiên Chúa. Bà cũng là người phụ nữ thinh lặng, thấy được những điều mà người khác chưa nhận ra.
Tại sao Chúa Giêsu lại nói với bà: “Đừng giữ Thầy lại”?
Bởi vì Người mời gọi bà bước vào một niềm tin mới. Chúa Giêsu không còn chỉ là Thầy hữu hình, nhưng là Đấng Phục Sinh đang sống trong Thần Khí. Bà phải đi từ sự hiện diện thể lý sang sứ mạng. Sự tách rời này không phải là sự từ chối, nhưng là một sự sai đi. Giống như chúng ta, bà được mời gọi yêu mến Đức Kitô dù không thấy Người, nhưng nhận ra Người trong tiếng gọi của chính tên mình.
Cử chỉ xức dầu cho Chúa Giêsu có ý nghĩa gì?
Nếu thực sự được gán cho bà, thì đó là một cử chỉ mang sức mạnh biểu tượng vô cùng lớn: bà dâng hiến điều quý giá nhất mình có, vì tình yêu. Bà tiên báo việc mai táng, nhưng không biết rằng mình đã chuẩn bị cho sự Phục Sinh. Hương thơm ấy là dấu chỉ của một con tim hoàn toàn hiến dâng.
Có đúng là Thánh nữ đã kết thúc cuộc đời ở Provence không?
Truyền thống vùng Provence kể rằng Maria Mađalêna, cùng với Ladarô và Matta, đã rời Đất Thánh sau biến cố Phục Sinh và cập bến tại xứ Gaule. Người ta tin rằng bà đã kết thúc những năm tháng cuối đời trong hang động Sainte-Baume, sống như một ẩn sĩ. Dù điều này không thể kiểm chứng về phương diện lịch sử, truyền thống ấy vẫn là chứng từ về sự phong phú thiêng liêng nơi gương sống của bà.
Maria Mađalêna có thể là một vị thánh cho phụ nữ ngày nay không?
Hoàn toàn có thể. Bà là một người phụ nữ mạnh mẽ, tự do, yêu thương và vững vàng. Bà là chứng nhân đầu tiên, nhà truyền giáo đầu tiên, và là hình ảnh của tình yêu vô điều kiện. Bà khơi nguồn cảm hứng cho những ai muốn yêu đến cùng, ngay cả trong thất bại hay trong chờ đợi. Bà nhắc nhớ mọi người rằng Tin Mừng trước hết là một lời gọi mang tính cá vị, được thốt lên trong thinh lặng: “Maria”. “Này Con”.
Maria Tố Trinh, SSS
